Madencilik, dünya üzerindeki en zorlu ve en talepkâr sektörlerden biridir. Aşırı sıcaklıklar, yoğun toz, su ve sürekli titreşim gibi ekstrem şartlarda çalışan makineler, yüksek performans ve uzun ömür sunmaktadır. Üretkenliğin anahtarı, bu zorluklara karşı üstün direnç gösterebilen çözümlerdedir.
Sentech Mühendislik, çıkarılan metal veya mineral türü ne olursa olsun, ekipmanınızdaki yağlayıcıları kir ve suyun vereceği zararlardan koruyan çözümler sunar.
Mobil ekipmanlar, ağır partikül ve su kirliliğinin yüksek olduğu, çamurlu, ıslak ve engebeli ortamlarda çalışır. Motor, son tahrikler (final drives) ve hidrolik bileşenler, ana yağlanmış kritik parçaları oluşturur: Motor: Ekipmana güç üretir. Yakıt, motor yağı ve soğutma sistemleri aracılığıyla çalışır. Son Tahrikler: Motor gücünü tekerleklere ileterek ağır yüklerin hareketini sağlar. Hidrolik Sistemler: Yük kaldırma, taşıma ve ekipman fonksiyonlarının kontrolünü gerçekleştirir. Mobil ekipmanlarda oluşacak bir arıza; yedeklilik (redundancy) bulunmadığı için doğrudan operasyonel duruşa ve üretim kaybına yol açar. OEM filtreleme sistemleri, temel bir koruma seviyesi sağlar; ancak bu koşullarda ISO 4406 temizlik kodu standartlarına (örneğin 18/16/13 veya daha iyisi) ulaşmak ve sistemlerin ömrünü artırmak için ek koruma gereklidir.
| Kirlilik Sınıflandırması | ISO 4406 |
|---|---|
| Aşınma Metalleri Analiz Standardı | ASTM D6595 |
| Kinematik Viskozite Test Standardı | ASTM D445 |
| Filtre Performansı ve Beta Oranı Testi | ISO 16889 |
| Hedef Yağ Temizlik Seviyesi (Hassas Valfler) | 16/14/11(ISO 4406) |
Katı Partikül ve Toz Tutma Kapasitesi
Madencilik sahalarındaki yüksek silis ve toz konsantrasyonu filtre elemanlarının hızlı tıkanmasına yol açar. Bu nedenle filtre seçiminde yüksek Beta oranına (Beta 200 veya üzeri) ve yüksek kir tutma kapasitesine sahip sentetik derinlik tipi filtre elemanları tercih edilmelidir. Doğru filtre seçimi, pompa ve valf bileşenlerindeki abrazyon aşınmasını doğrudan engeller.
Su Kontaminasyonu Yönetimi
Yeraltı ve açık ocak tesislerinde nem, ortam yıkamaları ve yoğuşma nedeniyle yağlama sistemlerine su girişi sıkça yaşanır. Serbest ve çözünmüş suyu bünyesinde tutabilen koaleser filtreler veya vakumlu su ayırma cihazları kullanılmalıdır. Su seviyesinin doygunluk noktasının altında tutulması, korozyon ve kavitasyon risklerini ortadan kaldırır.
Periyodik Yağ Analizi ve Aşınma Takibi
Ağır yük altında çalışan redüktör ve hidrolik sistem yağlarının düzenli olarak analiz edilmesi arızaların önceden tespitini sağlar. ASTM D6595 standardına göre aşınma metalleri ve ASTM D445 standardına göre viskozite değişimleri izlenmelidir. Bu sayede plansız duruşların önüne geçilerek yağ değişim periyotları güvenle uzatılabilir.
Sistem Temizliği ve Flushing Uygulamaları
Ekipman revizyonları veya bileşen arızaları sonrasında boru hatlarında biriken kirleticilerin temizlenmesi kritik önem taşır. Yüksek debili türbülanslı akış sağlayan flushing sistemleri ile hatlar temizlenerek ISO 4406 hedeflerine ulaştırılmalıdır. Temiz boru hatları, yeni takılan hidrolik bileşenlerin ilk çalıştırma anında zarar görmesini engeller.
Madencilik hidrolik sistemlerinde kullanılan pompa ve oransal valf tiplerine bağlı olarak hedef ISO 4406 seviyesi genellikle 16/14/11 veya daha temiz olarak belirlenir. Yüksek basınçlı ve hassas toleranslı sistemlerde kirlilik seviyesinin bu değerlerin üzerinde olması abrazyon aşınmasını hızlandırır. Sistemde kullanılan filtrenin Beta oranı ve sürekli böbrek tipi (off-line) filtrasyon kullanımı bu hedefe ulaşılmasını sağlar. Düzenli partikül sayımı yapılarak bu seviyenin korunup korunmadığı denetlenmelidir.
Redüktör yağlarındaki serbest su, koaleser tipi filtreler veya santrifüj ayırıcılar ile uzaklaştırılabilirken çözünmüş suyun giderilmesi için vakumlu dehidrasyon üniteleri tercih edilir. Vakum altında yağın kaynama noktası düşürülerek yağdaki nem vaporize edilir ve sistemden tahliye edilir. Bu işlem yağın yağlama özelliğini geri kazandırır ve katkı maddesi kaybını engeller. Düzenli su tayini ile su miktarı kontrol altında tutulmalıdır.
Çalışma saatine dayalı yağ değişimi geleneksel bir yöntem olsa da optimum maliyet ve koruma için duruma dayalı bakım uygulanmalıdır. Düzenli yağ analizleri ile viskozite, kirlilik seviyesi, su miktarı ve eksilen katkı maddeleri izlenmelidir. Yağ fiziksel ve kimyasal özelliklerini koruduğu sürece saat sınırı aşılsa dahi kullanımına devam edilebilir. Bu yaklaşım hem atık yağ miktarını azaltır hem de bakım maliyetlerini düşürür.
Flushing işlemi ana bileşen (pompa, motor, silindir) arızalarından sonra, büyük sistem revizyonlarında veya yeni hat kurulumlarında uygulanmalıdır. Arıza sonrası hatlarda kalan metal çapakları ve aşınma partikülleri yeni takılan ekipmana anında zarar verebilir. Yüksek debili ve ısı kontrollü flushing üniteleri ile sistemde türbülanslı akış oluşturularak boru iç yüzeyleri temizlenir. Hedeflenen ISO 4406 temizlik seviyesine ulaşılana kadar işlem sürdürülür.
Madencilik sahalarındaki yoğun toz ortamı, hidrolik depolara havalandırma deliklerinden ciddi miktarda katı partikül girmesine neden olur. Nem alma özelliğine sahip kurutuculu nem ve toz tutucu havalandırma filtreleri, depoya giren havadaki hem katı partikülleri hem de nemi tutar. Bu sayede yağın daha sisteme girmeden kirlenmesi önlenir ve hat filtrelerinin ömrü uzar. Yıpranmış veya tıkalı havalandırma filtreleri derhal değiştirilmelidir.
Bu sayfadaki teknik bilgiler 2026-08-03 tarihinde derlenmiştir. Uygulamanıza özel değerler için bizimle iletişime geçin.